تغذیه صحیح تنها به انتخاب مواد غذایی سالم محدود نمیشود، بلکه روش و اصول غذا خوردن نیز تأثیر بسزایی در سلامت بدن دارد. این اصول نهتنها در متون طب ایرانی مورد تأکید قرار گرفته، بلکه در آموزههای دینی نیز توصیه شده است. امروزه تحقیقات علمی نشان داده است که بسیاری از بیماریهای رایج، ریشه در عادات غذایی نادرست دارند. با این حال، متأسفانه در طب مدرن، آنگونه که باید به این موضوع پرداخته نشده است.
در ادامه، برخی از مهمترین اصول تغذیه سالم را به زبان ساده بیان میکنیم:
۱. غذا را با یاد خدا آغاز کنید
آغاز غذا با نام خدا و پایان آن با شکرگزاری، علاوه بر برکتبخشی به رزق و روزی سبب افزایش بهرهمندی مادی و معنوی فرد از غذا میگردد.
۲. غذا را بر اساس مزاج خود انتخاب کنید
هر فرد دارای مزاج خاصی می باشد و بهتر است غذاهای مصرفی متناسب با آن انتخاب شود. با مراجعه به پایگاههای معتبر از جمله پایگاههای اینترنتی که توسط پزشکان طب ایرانی مدیریت میشوند با مزاج خود آشنا شوید و با مطالعه طبع غذاهای مورد علاقه خود را بشناسید.
۳. در حد نیاز واقعی بدن غذا بخورید
مطالعات نشان داده است که اکثر افراد، ۴ تا ۵ برابر نیاز واقعی خود غذا مصرف میکنند، اما به دلیل عدم جویدن صحیح، بدن قادر به جذب کامل مواد مغذی نیست. این عادت علاوه بر اضافهوزن، مشکلات گوارشی متعددی را ایجاد میکند. با یک برنامه مشخص سعی نمایید که به تدریج حجم غذاهای مصرفی خود را کاهش داده و در عوض کیفیت تغذیه خود را با جویدن کامل و رعایت سایر تدابیر طب ایرانی را بهبود بخشید.
۴. فقط زمانی که گرسنه هستید غذا بخورید
خوردن غذا صرفاً به دلیل رسیدن ساعت وعده غذایی، عادتی نادرست است. بهترین زمان برای غذا خوردن، زمانی است که واقعاً احساس گرسنگی دارید.
۵. خردهخواری را متوقف کنید
میل مداوم به خردهخواری ممکن است نشانهای از اختلال گوارشی باشد. اگر مرتباً احساس گرسنگی میکنید که با خوردن مقدار کمی خوراکی برطرف میشود، بهتر است با یک متخصص طب ایرانی مشورت کرده و عادتهای غذایی خود را اصلاح کنید.
۶. سفره متنوع، دشمن گوارش
اگرچه خوردن غذاهای متنوع در یک وعده جذاب به نظر میرسد، اما این کار باعث سنگینی دستگاه گوارش و کاهش جذب مواد مغذی میشود. بهتر است در هر وعده، یک یا دو نوع غذای ساده میل کنید.
۷. نوشیدن آب همراه غذا ممنوع!
قورت دادن لقمه با نوشیدنی یکی از رایجترین عادات غلط است. نوشیدن آب و مایعات همراه با غذا، فرایند هضم را مختل میکند. سعی کنید ۳۰ دقیقه قبل و تا دو ساعت بعد از غذا از نوشیدن مایعات خودداری کنید. همچنین، مصرف نوشابههای گازدار و نوشیدنیهای صنعتی به شدت مضر است.
۸. لقمههای کوچک بردارید و خوب بجوید
مصرف لقمههای بزرگ مانع از جویدن کامل شده و علاوه بر کاهش لذت غذا، منجر به چاقی و مشکلات گوارشی میشود. جویدن مناسب، تأثیر مستقیمی بر هضم و جذب بهتر غذا دارد.
۹. غذاهای آبکی را با قاشق کوچک بخورید
برای غذاهای آبکی، از قاشق کوچک استفاده کنید و قبل از قورت دادن، آن را در دهان بچرخانید تا با بزاق مخلوط شده و دمای آن با بدن هماهنگ شود. همچنین، از خوردن غذاهای بیش از حد داغ یا سرد پرهیز کنید، زیرا به فرآیند هضم آسیب جدی میزنند.
۱۰. ۲۰ تا ۳۰ دقیقه برای غذا خوردن وقت بگذارید
اگر با گرسنگی واقعی شروع به غذا خوردن کنید و اصول فوق خصوصاً جویدن را رعایت نمایید، معمولاً ۲۰ تا ۳۰ دقیقه برای صرف غذا وقت لازم است. در این صورت، نهتنها از غذا خوردن لذت بیشتری خواهید برد، بلکه ولع به غذا و میزان غذای مصرفی شما نیز به طور قابل توجهی کاهش مییابد.
۱۱. بزاق، کلید هضم سالم غذا
بزاق نقش مهمی در هضم و جذب غذا دارد. جویدن صحیح باعث مخلوط شدن کامل غذا با بزاق میشود که برای عملکرد صحیح معده ضروری است. اگر احساس میکنید بزاق کافی ندارید، این موضوع را با پزشک در میان بگذارید.
رعایت اصول صحیح غذا خوردن، علاوه بر حفظ سلامت گوارشی، از بسیاری از بیماریها جلوگیری کرده و کیفیت زندگی را افزایش میدهد. با تغییر عادات غذایی و توجه به نیازهای واقعی بدن، میتوان به سمت زندگی سالمتر و طولانیتر حرکت کرد.
